Krótka analiza prawna
Ustawa o ochronie danych osobowych nie definiuje ani nie używa pojęcia “osoby publicznej”. Określa ona natomiast ogólne zasady przetwarzania i ochrony danych osobowych. Ich stosowanie może być, w konkretnych przypadkach, wyłączone, gdy wynika to z przepisów szczególnych do ustawy. Dotyczy to między innymi urzędu pełnionego przez każdego sołtysa.
Rola sołtysa w świetle przepisów prawnych
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, sołtys jest organem wykonawczym w sołectwie (art. 36 ust. 1). Na mocy ust. 3 tego przepisu korzysta on z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Pojęcie funkcjonariusza publicznego zostało zdefiniowane w art. 115 § 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego. Chyba że osoba ta pełni wyłącznie czynności usługowe. Funkcjonariuszem publicznym jest także inna osoba w zakresie, w którym jest uprawniona do wykonywania decyzji administracyjnych. A zatem dotyczy to również sołtysa.
Prawo do informacji publicznej
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej precyzują wyrażone w art. 61 Konstytucji RP zasady korzystania z prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne poprzez określenie zasad i trybu udostępniania informacji publicznej, oraz wskazanie właściwych w tym zakresie organów.
Pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 podpunkt d) ustawy, udostępnieniu podlega m.in. informacja o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, do których zalicza się organy władzy publicznej, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje oraz ich kompetencjach. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2002 r. (sygn. akt: II SA 1956/2002) orzekł, iż informacją publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje. Także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji.
Ograniczenia w dostępie do informacji publicznej
Na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1). Prawo to podlega ograniczeniu jedynie w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy).
Czy odmowa relacji dziennikarskiej to utrudnianie pracy dziennikarza i czy podlega karze?
Utrudnianie pracy dziennikarza poprzez odmowę dostępu do informacji publicznej może być uznane za naruszenie prawa. W Polsce obowiązek udostępniania informacji publicznej wynika z ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP (art. 61). Osoby pełniące funkcje publiczne, w tym sołtysi, są zobowiązane do udzielania informacji dotyczących ich działalności publicznej.
Jeżeli odmowa udzielenia informacji dziennikarzowi nie jest uzasadniona, może zostać uznana za działanie sprzeczne z prawem. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje, że każdy ma prawo do informacji publicznej. Odmowa jej udzielenia musi być odpowiednio uzasadniona. Brak uzasadnienia lub niezgodne z prawem odmówienie udostępnienia informacji może prowadzić do odpowiedzialności administracyjnej, a w skrajnych przypadkach nawet karnej.
Zgodnie z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej, kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności działań osób pełniących funkcje publiczne oraz umożliwienie obywatelom korzystania z prawa do informacji.
Wnioski
Powyższe przepisy wskazują, że dane osobowe sołtysa, o ile ściśle wiążą się z pełnioną przez niego rolą publiczną i nie wkraczają w jego prywatność, podlegają ograniczonej ochronie prawnej. Sołtys jako osoba pełniąca funkcję publiczną nie może całkowicie odmówić publikacji swoich danych oraz wizerunku w kontekście wykonywanych obowiązków. Jednakże ochrona prywatności nadal obowiązuje w zakresie, w którym dane te nie dotyczą działalności publicznej sołtysa.
Misja dziennikarza i budowanie świadomości obywatelskiej
Dziennikarze odgrywają kluczową rolę w budowaniu świadomości obywatelskiej. Ich misją jest informowanie społeczeństwa o ważnych wydarzeniach, edukowanie na temat praw i obowiązków obywatelskich oraz angażowanie społeczności lokalnej w procesy demokratyczne. Poprzez rzetelne i obiektywne relacje, dziennikarze pomagają obywatelom zrozumieć działania władz oraz skutki podejmowanych decyzji.
Dziennikarze również działają jako strażnicy demokracji. Monitorują działania osób pełniących funkcje publiczne i zapewniając, że są one zgodne z prawem oraz interesem publicznym. Dostęp do informacji publicznej jest jednym z fundamentalnych narzędzi, które umożliwiają dziennikarzom realizację tej misji. Utrudnianie pracy dziennikarza przez odmowę dostępu do informacji publicznej nie tylko narusza prawo. Podważa także zaufanie społeczne i ogranicza transparentność działań publicznych.
Budowanie świadomości obywatelskiej jest kluczowe dla funkcjonowania demokratycznego społeczeństwa. Dzięki informacjom dostarczanym przez dziennikarzy obywatele mogą lepiej zrozumieć swoje prawa i obowiązki. Dzięki temu aktywniej uczestniczą w życiu publicznym. To z kolei prowadzi do lepszego zarządzania wspólnymi zasobami oraz większej odpowiedzialności osób pełniących funkcje publiczne.
Wnioski te podkreślają, jak ważne jest zapewnienie dziennikarzom dostępu do informacji publicznej oraz wspieranie ich w realizacji misji informacyjnej i edukacyjnej, która jest fundamentem świadomego i zaangażowanego społeczeństwa obywatelskiego.
Naszą misją jest dostarczanie rzetelnych informacji, które docierają do każdej osoby w naszej Gminie. Nie sympatyzujemy z żadną opcją polityczną – naszą rolą jest obiektywne informowanie i budowanie świadomości obywatelskiej. Z nadzieją patrzymy w przyszłość, wierząc, że z każdym dniem będziemy stawać się bardziej profesjonalni, a coraz więcej osób zachęcimy do współpracy oraz odwiedzin naszej strony infoSerock.pl.
Share this content:











Opublikuj komentarz