Nowy rok szkolny, nowe wyzwania

Rozpoczęcie roku szkolnego 2024/2025 w gminie Serock przyniósł szereg wyzwań i pozytywnych zmian. Szkoły w Zegrzu, Jadwisinie, Serocku oraz Woli Kiełpińskiej są dobrze przygotowane do roku szkolnego. Zarówno władze samorządowe, jak i dyrektorzy placówek oświatowych starają się jak najlepiej przygotować szkoły do bieżącej pracy. Jednak jak w całym kraju pojawiają się wyzwania związane z brakiem kadry nauczycielskiej. Poniżej znajduje się szczegółowa analiza liczby uczniów w poszczególnych klasach oraz informacje o bieżących działaniach mających na celu rozwój edukacji w gminie. Zadaliśmy kilka podstawowych pytań dyrektorom placówek. Przedstawiamy krótkie podsumowanie.

Liczba uczniów w poszczególnych klasach

System pracy i godziny zajęć

Większość szkół w gminie Serock funkcjonuje w systemie jednozmianowym. Zajęcia rozpoczynają się o godzinie 8:00, a najpóźniej kończą starsze klasy – do godziny 15:15 w Woli Kiełpińskiej, 15:40 w Zegrzu i 16:10 w Serocku oraz Jadwisinie. W Jadwisinie funkcjonuje system dwuzmianowy, gdzie uczniowie starszych klas zaczynają lekcje o godzinie 11:45.

Kadra nauczycielska

Zatrudnienie nauczycieli w gminie Serock odzwierciedla ogólnokrajowy trend związany z niedoborem kadry pedagogicznej. Według najnowszych danych, na dzień publikacji tego artykułu, w województwie mazowieckim otwartych pozostaje 1780 ofert pracy dla nauczycieli. Brak odpowiednich specjalistów, takich jak nauczyciele wspierający kształcenie uczniów z orzeczeniami, nauczyciele przedszkolni czy psychologowie, jest zauważalny w wielu placówkach województwa.

Problem braku specjalistów w niektórych placówkach staje się coraz bardziej widoczny. W Woli Kiełpińskiej brakuje psychologa, a w Zegrzu poszukuje się nauczyciela wspierającego kształcenie uczniów z orzeczeniami oraz nauczyciela wychowania przedszkolnego, w Jadwisinie nauczyciela współorganizującego kształcenie uczniów z niepełnosprawnością. Jeszcze bardziej kryzys kadrowy dotyka placówek przedszkolnych. Brakuje wychowawców oraz nauczycieli języka angielskiego, o czym można było przeczytać w jednym z naszych felietonów. Jednak mimo to, w obliczu tych wyzwań, gmina stawia na rozwój infrastruktury edukacyjnej. Problem zaczyna być dostrzegany coraz szerzej, o czym mogą świadczyć dyskusje na forach lokalnych oraz zwołana na 30 września br. Komisja Kultury, Oświaty i Sportu Rady Miejskiej w Serocku m.in. w temacie “Problemów kadrowych w placówkach oświatowych na terenie Miasta i Gminy Serock”.

Aktualne dane kadrowe

• Szkoła Podstawowa w Zegrzu: 30 pełnozatrudnionych nauczycieli, 6 na część etatu.
• Szkoła Podstawowa w Jadwisinie: 26 pełnozatrudnionych, 6,5 etatu niepełnozatrudnionych.
• Szkoła Podstawowa w Serocku: 53 nauczycieli, z czego 5 na część etatu.
• Szkoła Podstawowa w Woli Kiełpińskiej: 43 nauczycieli na pełnym etacie, 10 na pół etatu.

Nowe centrum edukacyjne – inwestycja w przyszłość, ale czy będzie miał kto uczyć?

Aby sprostać rosnącym potrzebom edukacyjnym, gmina Serock rozpocznie budowę nowoczesnego centrum edukacyjno-kulturalno-sportowego w Serocku i Wierzbicy. To niezwykle cenna inwestycja, która obejmie nową szkołę podstawową oraz żłobek, mającą znacznie poprawić dostępność opieki edukacyjnej i przedszkolnej w regionie. Część żłobkowa ma zostać oddana do użytku w pierwszej połowie 2026 roku. Jest to słuszny i konieczny krok. Jednak równocześnie jest to ogromny projekt kadrowy i warto się zastanowić, czy będzie miał kto stanąć przy tablicy.

Jednak pojawia się pytanie: czy w obliczu obecnych wyzwań kadrowych uda się znaleźć wystarczającą liczbę nauczycieli, aby sprostać rosnącym potrzebom? W sytuacji, gdy w województwie mazowieckim brakuje blisko 1800 nauczycieli, przyciągnięcie młodej kadry staje się kluczowe.

W Polsce od wielu lat obserwuje się problem malejącego zainteresowania pracą w szkołach, co ma poważne konsekwencje, zwłaszcza w kontekście starzejącej się kadry nauczycielskiej. Zjawisko to jest widoczne w całym kraju, a województwo mazowieckie, jak wynika z danych, jest jednym z regionów, gdzie problem ten staje się szczególnie palący. W szkołach podstawowych aż 13 437 nauczycieli jest w wieku 51-60 lat, a 2 373 przekroczyło 61 lat, co oznacza, że duża część kadry nauczycielskiej zbliża się do wieku emerytalnego. Podobne tendencje widać w przedszkolach, gdzie liczba nauczycieli w przedziale wiekowym 51-60 lat wynosi 2 879, a powyżej 61 lat – 452.

Niskie zainteresowanie pracą w szkołach w Polsce wynika z wielu czynników, takich jak wymiernie niskie zarobki, brak stabilności zatrudnienia, przeciążenie obowiązkami czy stres związany z pracą. Problemy te prowadzą do starzenia się kadry nauczycielskiej, co stawia przed samorządami i szkołami poważne wyzwania, zwłaszcza w kontekście planowania nowych inwestycji oraz pozyskiwania młodej kadry nauczycielskiej. Konieczne są kompleksowe działania mające na celu poprawę warunków pracy nauczycieli oraz zwiększenie atrakcyjności tego zawodu dla młodych ludzi.

Z własnego doświadczenia i wyboru doskonale rozumiem osoby, które decydują się na rezygnację z pracy nauczyciela, wybierając ścieżkę kariery np. w korporacji i zamieniając godziny tablicowe na rynkowy etat. Różnice w warunkach zatrudnienia, stabilności, wynagrodzeniu oraz możliwościach rozwoju zawodowego w innych sektorach często skłaniają wielu do podjęcia tej decyzji. To zrozumiałe, zwłaszcza w obliczu wyzwań, z jakimi mierzy się obecnie zawód nauczyciela, takich jak przeciążenie obowiązkami i brak wsparcia systemowego.

Jak samorząd może przyciągnąć młodych nauczycieli?

W związku z rosnącymi potrzebami kadrowymi samorządy powinna podjąć działania mające na celu przyciągnięcie młodych nauczycieli. Specjaliści i organizacje oświatowe wskazują na poniższe możliwe obszary wsparcia:

1. Wsparcie finansowe: Oferowanie stypendiów dla studentów kierunków pedagogicznych oraz premii dla młodych nauczycieli podejmujących pracę w gminie.
2. Elastyczne warunki pracy: Możliwość pracy w elastycznych godzinach, co może przyciągnąć młodsze pokolenia nauczycieli.
3. Programy rozwoju zawodowego: Organizowanie szkoleń, które pomogą nauczycielom podnosić kwalifikacje i zdobywać nowe kompetencje.
4. Wsparcie mentorskie: Programy mentoringowe wspierające młodych nauczycieli, co pomoże im w adaptacji do zawodu.

Lekcje etyki – zapotrzebowanie i odpowiednia kadra

Zapytaliśmy również dyrektorów placówek w gminie Serock o lekcje etyki. Czy istnieje zapotrzebowanie oraz odpowiednia kadra do prowadzenia takich zajęć? W Woli Kiełpińskiej, zajęcia z etyki są planowane, a dyrekcja potwierdza, że mają nauczyciela z odpowiednimi kwalifikacjami. W Zegrzu, mimo obecności nauczyciela posiadającego uprawnienia do nauczania etyki, rodzice nie zgłosili zapotrzebowania na te zajęcia. W Serocku i Jadwisinie dyrektorzy również monitorują sytuację i są gotowi dostosować się do potrzeb uczniów, jeśli zaistnieje taka potrzeba.

Nie można oceniać decyzji uczniów i rodziców w kwestii wyboru między lekcjami religii a etyki. Każdy ma prawo do kształtowania swojego systemu wartości według własnych przekonań. Szkoła jednak ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki do realizacji tego wyboru, co oznacza dostęp do wykwalifikowanej kadry zarówno dla lekcji religii, jak i etyki.

Wielkim plusem naszych placówek, takich jak te w Serocku, jest to, że są one gotowe na przyjęcie chętnych uczniów na lekcje etyki, jeśli zgłosi się taka potrzeba. Taka gotowość dowodzi, że szkoły w tym regionie zapewniają wszystkim uczniom i rodzicom możliwość swobodnego wyboru zgodnie z ich przekonaniami.

Podsumowanie

Szkoły w gminie Serock są obiektywnie dobrze przygotowane do nowego roku szkolnego, a nowa inwestycja w postaci centrum edukacyjnego może znacznie poprawić warunki edukacyjne w regionie. Jednak aby sprostać wyzwaniom związanym z brakiem kadry nauczycielskiej, konieczne będą zdecydowane kroki mające na celu przyciągnięcie i zatrzymanie młodych nauczycieli. Czy będzie miał kto uczyć w nowych placówkach? To pytanie, na które odpowiedź zależy od podjętych działań zarówno na poziomie lokalnym, jak i krajowym.

Gmina Serock stoi w obliczu kluczowych wyzwań, ale także wielkich szans. Dynamiczny rozwój infrastruktury edukacyjnej — jak np. budowa nowoczesnego centrum edukacyjno-kulturalno-sportowego, to istotny krok naprzód w tworzeniu lepszych warunków nauki dla przyszłych pokoleń. Jednak samo powstanie placówek to nie wszystko – bez wykwalifikowanej i zaangażowanej kadry, ambitne plany mogą wywołać nieoczekiwany skutek. Przyszłość edukacji w gminie zależy od tego, czy uda się przyciągnąć młodych nauczycieli, którzy będą gotowi kształtować kolejne pokolenia. Wytrwałość władz i dyrektorów placówek w tej walce o lepszą edukację z pewnością zaowocuje – oby tylko nie zabrakło tych, którzy będą realizować marzenia o nowoczesnej szkole.

Niestety samorząd gminny nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać problemu braku nauczycieli – konieczne jest szerokie wsparcie zewnętrzne. W obliczu rosnących wyzwań, wsparcie ze strony władz centralnych, instytucji edukacyjnych oraz partnerów społecznych staje się kluczowe. Potrzebne są konkretne działania – od zwiększenia finansowania po programy wspierające rozwój młodych nauczycieli. Tylko wspólnym wysiłkiem można zbudować solidne fundamenty edukacyjne, które nie tylko przyciągną nowych pedagogów, ale także zapewnią odpowiednie warunki pracy i rozwoju tym już zatrudnionym. Samorząd musi mieć wsparcie, by skutecznie stawić czoła temu wyzwaniu.

Na koniec życzymy władzom samorządowym oraz dyrektorom placówek wytrwałości w walce o lepszą edukację dzieci i młodzieży, a także, aby nigdy nie zabrakło nauczycieli, którzy będą mogli realizować te cele. Dziękujemy wszystkim placówkom oświatowym za przekazanie danych, które pomogły w przygotowaniu tego artykułu.

Kto będzie uczył nasze dzieci? Dramat braku nauczycieli. – infoSerock.pl