Czy prawa i wolności zapisane w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej mają realny wpływ na nasze codzienne życie? Jak przekładają się na działalność organizacji społecznych, samorządów i aktywnych mieszkańców? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy II Serockiego Forum Społeczeństwa Obywatelskiego „Karta Praw Podstawowych Lokalnie”, które odbyło się w Serocku.
Forum było jednym z kluczowych wydarzeń realizowanych w ramach projektu „Karta Praw Podstawowych Lokalnie”, którego celem jest zwiększanie świadomości mieszkańców na temat praw i wolności obywatelskich, wzmacnianie aktywności społecznej oraz budowanie trwałej współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi, instytucjami publicznymi i lokalnymi liderami. To projekt pokazujący, że prawa podstawowe nie są jedynie zapisami w europejskich dokumentach – mają bezpośredni wpływ na życie każdego z nas, na funkcjonowanie lokalnych społeczności oraz jakość dialogu obywatelskiego.
Warsztaty były początkiem
Forum nie było pierwszym wydarzeniem w ramach projektu. Poprzedziły je warsztaty „Czy naprawdę jesteś wolny? Sprawdź to z nami”, podczas których uczestnicy wspólnie zastanawiali się nad znaczeniem wolności, godności, równości oraz odpowiedzialności obywatelskiej. Spotkanie miało charakter praktyczny i angażujący – uczestnicy analizowali codzienne sytuacje, rozmawiali o prawach przysługujących każdemu człowiekowi oraz o tym, jak reagować na przypadki dyskryminacji czy naruszania praw podstawowych.
Warsztaty stworzyły doskonały fundament pod Forum. Dzięki nim uczestnicy przyjechali już z konkretnymi doświadczeniami, pytaniami i refleksjami, co przełożyło się na wysoki poziom dyskusji podczas kolejnego etapu projektu.
Mikser – kiedy o wartościach mówi praktyk
Wyjątkowym elementem projektu były warsztaty prowadzone przez Miksera – freestylowca, rapera i edukatora społecznego, który od lat pokazuje, że muzyka może być skutecznym narzędziem rozmowy o wartościach, emocjach i odpowiedzialności.
Mikser nie jest typowym wykładowcą. To artysta, który od 2009 roku specjalizuje się we freestyle’u – sztuce tworzenia tekstów rapowych na żywo, często na podstawie słów i tematów podawanych przez publiczność. Jego umiejętność błyskawicznego budowania przekazu nie służy jednak wyłącznie rozrywce. W swojej działalności wykorzystuje ją do prowadzenia dialogu z młodzieżą i dorosłymi, zachęcając do refleksji nad tym, czym są wolność, odpowiedzialność, szacunek i wzajemne zrozumienie.
To osoba od lat zaangażowana społecznie. Jest ambasadorem akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom”, prowadzi warsztaty dla osób zmagających się z uzależnieniami, pracuje z osobami po doświadczeniach przemocy psychicznej i fizycznej oraz współtworzy program #niebądźbezwartościowy, promujący poczucie własnej wartości i przeciwdziałanie wykluczeniu. Bierze również udział w licznych inicjatywach i koncertach, których wspólnym mianownikiem jest pomoc drugiemu człowiekowi.
Podczas warsztatów uczestnicy przekonali się, że o Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej można rozmawiać w sposób nowoczesny, angażujący i bliski codziennym doświadczeniom. Zamiast jednostronnego wykładu dominowała rozmowa, wymiana poglądów oraz wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytania dotyczące wolności, godności, równości i odpowiedzialności obywatelskiej. Taka forma pracy pozwoliła uczestnikom nie tylko lepiej zrozumieć znaczenie praw podstawowych, ale również spojrzeć na nie z perspektywy własnych doświadczeń.
Artystyczna działalność Miksera od lat łączy się z ważnym przekazem społecznym. Jest autorem albumów „Świat Jako Wola i Przedstawienie” oraz „LOGOS”, a także wielu utworów poruszających tematykę społeczną, zdrowotną i obywatelską, realizowanych we współpracy z organizacjami pozarządowymi i instytucjami. Za swoją działalność otrzymał m.in. tytuł Osobowości Roku 2021 w kategorii kultura w województwie śląskim, był laureatem programu „Żywy Rap”, a także współpracuje z domami kultury, szkołami i placówkami opiekuńczo-wychowawczymi w całej Polsce.
Obecność osoby z tak różnorodnym doświadczeniem sprawiła, że warsztaty były czymś znacznie więcej niż szkoleniem. Stały się inspirującym spotkaniem z człowiekiem, który pokazuje, że wartości zapisane w Karcie Praw Podstawowych można przekładać na konkretne działania – zarówno w działalności społecznej, jak i w codziennych relacjach z drugim człowiekiem.
Rozmowa o prawach, ale przede wszystkim o ludziach
Podczas Forum rozmawiano o praktycznym znaczeniu Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, roli organizacji pozarządowych, aktywności mieszkańców oraz współpracy pomiędzy sektorem społecznym a samorządem. Nie zabrakło dyskusji o tym, jak wzmacniać społeczeństwo obywatelskie, zachęcać mieszkańców do angażowania się w sprawy lokalne oraz tworzyć przestrzeń do dialogu i współpracy.
Uczestnicy dzielili się doświadczeniami z działalności swoich organizacji, prezentowali dobre praktyki i rozmawiali o wyzwaniach, z jakimi na co dzień mierzy się trzeci sektor. Spotkanie pokazało, że choć organizacje często działają w różnych obszarach – od kultury i edukacji po pomoc społeczną czy ochronę środowiska – ich cele są bardzo podobne: budowanie silniejszej, bardziej świadomej i aktywnej społeczności.
Program
O sile II Serockiego Forum Społeczeństwa Obywatelskiego zdecydował nie tylko sam temat wydarzenia, ale również jego bogaty program oraz grono zaproszonych ekspertów. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać wystąpień osób od lat zajmujących się prawami obywatelskimi, ochroną danych osobowych, działalnością organizacji pozarządowych, aktywnością młodzieży oraz rolą mediów lokalnych w budowaniu świadomego społeczeństwa.
Forum otworzył panel „Twoje prawa, Twoja gmina – kto naprawdę ich pilnuje?”, który poprowadził Łukasz Rotengruber, doktorant Kolegium Doktorskiego Akademii Kujawsko-Pomorskiej w Bydgoszczy. Następnie Aleksandra Szewera-Witkowicz z Fundacji Bene Vobis przybliżyła uczestnikom temat ochrony prywatności podczas wystąpienia „Zgoda czy naiwność? Jak oddajemy swoje dane kawałek po kawałku”.
W programie znalazły się również dwa panele dyskusyjne poświęcone temu, jak postrzegają nas media społecznościowe i otoczenie oraz czy dorośli są gotowi naprawdę usłyszeć głos młodego pokolenia. O roli organizacji pozarządowych i ich wpływie na rzeczywistość rozmawiano podczas wystąpienia Federacji Mazowia zatytułowanego „Od deklaracji do działania – czy NGO mają realną siłę zmiany?”.
Istotnym elementem Forum był także głos młodzieży. Kamil Trochimiak, reprezentujący Młodzieżową Radę Dzielnicy Białołęka, opowiedział o zaangażowaniu młodych ludzi w życie publiczne podczas wystąpienia „Głos młodych kontra system – młodzi w lokalnej polityce”. Z kolei o odpowiedzialności mediów lokalnych i ich roli w życiu społeczności mówił Jarosław Malinowski, redaktor naczelny portalu Legion24.pl, w prelekcji „Media lokalne – pomagają czy tylko opisują problemy?”.
Wysoki poziom merytoryczny wydarzenia podkreśla również objęcie Forum Honorowym Patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich, co stanowi wyraz uznania dla inicjatywy promującej prawa i wolności obywatelskie oraz budowanie społeczeństwa obywatelskiego na poziomie lokalnym. Wydarzenie odbyło się również pod Honorowym Patronatem Burmistrza Miasta i Gminy Serock, podkreślając znaczenie współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi i mieszkańcami w tworzeniu przestrzeni do dialogu oraz aktywności obywatelskiej.
Program Forum pokazał, że o prawach podstawowych można rozmawiać z wielu perspektyw – prawnej, społecznej, edukacyjnej, obywatelskiej i medialnej. To właśnie różnorodność tematów i prelegentów sprawiła, że każdy z uczestników mógł znaleźć inspirację do dalszego działania i spojrzeć na ideę społeczeństwa obywatelskiego z nieco innej perspektywy.
Ponad 60 uczestników – dobry prognostyk
W poszczególnych panelach II Serockiego Forum Społeczeństwa Obywatelskiego udział wzięło ponad 60 osób. Dla dużych miast czy miejscowości z wieloletnią tradycją aktywności obywatelskiej i rozbudowaną siecią organizacji pozarządowych liczba ta może wydawać się niewielka. Warto jednak spojrzeć na nią przez pryzmat lokalnych uwarunkowań.
Tam, gdzie społeczeństwo obywatelskie dopiero się rozwija, a współpraca pomiędzy organizacjami i mieszkańcami jest konsekwentnie budowana, taka frekwencja stanowi bardzo dobry prognostyk na przyszłość. Jeszcze większe znaczenie niż sama liczba uczestników ma fakt, że były to osoby gotowe do rozmowy, wymiany doświadczeń i podejmowania wspólnych działań na rzecz lokalnej społeczności.
Największą wartością okazały się relacje
Choć głównym celem Forum była edukacja i rozmowa o prawach podstawowych, trudno nie zauważyć jeszcze jednego niezwykle ważnego efektu wydarzenia – budowania relacji pomiędzy organizacjami pozarządowymi.
Dla lokalnych społeczności współpraca organizacji społecznych ma ogromne znaczenie. To właśnie dzięki wzajemnemu poznaniu, wymianie doświadczeń oraz zaufaniu powstają inicjatywy, których żadna organizacja nie byłaby w stanie zrealizować samodzielnie. Forum stworzyło przestrzeń do spokojnych rozmów, poznania swojej działalności oraz poszukiwania wspólnych obszarów działania.
Już dziś wiemy, że wydarzenie zaowocowało nowymi kontaktami, trwałymi relacjami oraz pierwszymi deklaracjami przyszłej współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi. To niezwykle cenny efekt projektu. Wspólne inicjatywy, wymiana doświadczeń czy wzajemne wspieranie się w realizacji działań społecznych sprawiają, że cały sektor obywatelski staje się silniejszy.
Silne społeczeństwo obywatelskie nie buduje się poprzez rywalizację, lecz poprzez partnerstwo. Im więcej organizacji potrafi ze sobą współpracować, tym większe są możliwości realizowania ambitnych projektów, skuteczniejszego pozyskiwania środków zewnętrznych oraz odpowiadania na realne potrzeby mieszkańców. Wszystko wskazuje na to, że właśnie taki kierunek obrało Serockie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego.
To dopiero półmetek projektu
Organizatorzy podkreślają, że Forum nie kończy projektu. Przedsięwzięcie będzie realizowane aż do końca 2026 roku, a jego kolejne etapy mają jeszcze bardziej zaangażować mieszkańców oraz organizacje społeczne.
Już dziś wiadomo, że jesienią odbędą się dwa kolejne warsztaty, podczas których uczestnicy będą mogli pogłębiać swoją wiedzę dotyczącą praw podstawowych, aktywności obywatelskiej, współpracy międzysektorowej oraz budowania lokalnych partnerstw. Projekt został zaplanowany jako proces, którego celem nie jest organizacja pojedynczego wydarzenia, lecz tworzenie trwałej sieci współpracy i wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego w naszym regionie.
Społeczeństwo obywatelskie zaczyna się lokalnie
W debacie publicznej często mówi się o prawach człowieka i społeczeństwie obywatelskim w skali kraju czy Europy. Tymczasem ich prawdziwe znaczenie najlepiej widać właśnie lokalnie – tam, gdzie mieszkańcy angażują się w sprawy swojej gminy, działają w stowarzyszeniach, fundacjach, kołach gospodyń wiejskich, ochotniczych strażach pożarnych czy grupach nieformalnych.
To właśnie na poziomie lokalnym buduje się zaufanie społeczne, uczy dialogu i odpowiedzialności za wspólne dobro. Każde spotkanie, każda wspólna inicjatywa i każda nowa współpraca sprawiają, że społeczność staje się silniejsza i bardziej odporna na wyzwania.
II Serockie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego pokazało, że w naszym regionie nie brakuje ludzi, którzy chcą działać wspólnie, dzielić się doświadczeniem i rozwijać lokalne inicjatywy. To dobry sygnał na przyszłość i dowód na to, że społeczeństwo obywatelskie w powiecie legionowskim rozwija się konsekwentnie i z roku na rok nabiera coraz większej siły.
Projekt „Karta Praw Podstawowych Lokalnie” jest realizowany dzięki wsparciu Unii Europejskiej. Grant realizowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu „SPLOT WARTOŚCI 2.0”, którego celem jest wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego, promowanie wartości europejskich oraz rozwijanie współpracy organizacji pozarządowych i lokalnych społeczności. Dzięki temu możliwe jest organizowanie wydarzeń, warsztatów i debat, które nie tylko zwiększają świadomość obywatelską, ale przede wszystkim inspirują mieszkańców do aktywnego uczestnictwa w życiu publicznym.
Z zainteresowaniem będziemy śledzić kolejne etapy projektu i informować naszych Czytelników o jesiennych warsztatach oraz następnych inicjatywach. Mamy nadzieję, że nowe znajomości i partnerstwa zawiązane podczas Forum zaowocują kolejnymi wspólnymi przedsięwzięciami, z których skorzystają mieszkańcy całego regionu.
Share this content:
Opublikuj komentarz